هشدار اگر شب ها کم یا دیر می خوابید، این بیماری در کمین شماست
به گزارش خود درمانی، دکتر علیرضا استقامتی، فوق تخصص غدد می گوید: افرادی که خواب شان کمیت و کیفیت مناسبی ندارد، بیشتر در معرض مبتلاشدن به دیابت نوع 2 قرار دارند.
به گزارش خود درمانی به نقل از خبر آنلاین، بسیاری از افراد به شب بیداری و دیر خوابیدن عادت دارند. هرچند بامداد ها ناچارند زود از خواب بیدار شوند؛ چون دانش آموزند، دانشجو هستند یا سر کار می روند. بعضی ها هم این کم خوابی را با خوابیدن تا دیروقت جبران می کنند. اما متخصصان اخطار می دهند که خواب کم، بی نظم و بی کیفیت فقط سبب خستگی و افت تمرکز نمی گردد، بلکه می تواند زمینه ساز بروز بیماریهای جدی شود که یکی از مهم ترین آنها دیابت نوع ۲ است. اما خواب چه ارتباطی با مبتلا شدن به دیابت دارد و کم خوابی چه طور می تواند بدن را به سوی این بیماری ببرد؟
کم خوابیدن واقعاً سبب مبتلا شدن به دیابت می شود؟
دکتر علیرضا استقامتی، فوق تخصص غدد و متابولیسم، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی تهران در اینباره به همشهری آنلاین می گوید: «ابتلا به دیابت تک فاکتور نیست و عوامل مختلفی در مبتلا شدن به آن نقش دارند، اما از نظر علمی ثابت شده که هم کیفیت خواب و هم کمیت خواب و هم زمان خوابیدن و بیدار شدن می تواند روی بهداشت و سلامت فرد اثر بگذارد؛ به نحوی که از یک طرف می تواند مانع بروز خیلی از بیماری ها شود و از جانب دیگر، می تواند منجر به بروز بسیاری از بیماری ها همچون دیابت شود.»
به گفته دکتر استقامتی، «افرادی که کمیت و کیفیت خواب مناسبی ندارند، به علت افزایش مقاومت بدن نسبت به انسولین و کاهش حساسیت سلول ها به این هورمون، بیشتر در معرض مبتلا شدن به دیابت نوع ۲ قرار دارند. این مورد از نظر علمی و بطور قطعی ثابت شده است.»
ابتلا در در کوتاه مدت اتفاق نمی افتد
رئیس بخش غدد بیمارستان امام خمینی تهران تأکید می کند که «ما در ۲۴ ساعت به حداقل ۶ تا ۷ ساعت خواب نیاز داریم و اگر کسی این میزان خواب را نداشته باشد، مستعد مبتلا شدن به بسیاری از بیماری ها ازجمله دیابت می شود. از طرفی زمان خواب و زمان بیداری هم در مبتلا شدن یا عدم مبتلا شدن تاثیر دارد. یعنی آنهایی که زودتر می خوابند و زودتر از خواب بیدار می شوند، کمتر از آنهایی که دیر می خوابند و دیر هم بیدار می شوند، مستعد مبتلا شدن به این بیماری هستند. ما مراجعین زیادی داریم که می گویند هم دیر می خوابند و هم دیر بیدار می شوند. این خیلی بد است و یکی از شاخصهای خطر مبتلا شدن به دیابت است. ازاین رو هم زمان خواب و بیداری مهمست و هم کیفیت خواب. این مولفه هم سبب ایجاد دیابت می شود و هم کنترل دیابت را به هم می زند.»
استقامتی اضافه می کند: «البته تأثیر خواب بر مبتلا شدن به دیابت در کوتاه مدت اتفاق نمی افتد. یعنی این طور نیست که کسی دو ماه دیر بخوابد یا کیفیت خواب پایینی داشته باشد و فورا هم دیابت بگیرد. این مورد زمان بر است. چون مقاومت به انسولین و کاهش ترشح انسولین بتدریج رخ می دهد و زمان بر است. به عبارت بهتر، اختلال خواب اگر ادامه دار و مزمن باشد، می تواند منجر به بروز دیابت نوع ۲ شود.»
این فوق تخصص غدد به نکته مهم تری اشاره می کند و می گوید: «معمولاً یکی از مواردی که روی کیفیت خواب اثر می گذارد، استرس است. خود استرس هم می تواند زمینه را برای مبتلا شدن به دیابت فراهم آورد.»
کم خوابی چه طور سبب می شود دیابت بگیریم؟
اما کم خوابی یا موردی مثل استرس چه طور و چرا سبب مبتلا شدن به دیابت نوع ۲ می شود؟ دکتر استقامتی در اینباره توضیح ساده ای می دهد: «برای اینکه فردی دچار دیابت شود، لوزالمعده اش نباید خوب کار کند. کار لوزالمعده این است که انسولین بسازد و اگر نتواند به میزان کافی انسولین تولید نماید، قند خون بالا می رود. این وضعیتی است که به آن می گوییم «مقاومت به انسولین.»
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه می دهد: اختلال در خواب (شامل کم خوابی، همیشه دیر خوابیدن، دیر بیدار شدن، خواب سطحی و...) سبب مقاومت بدن به انسولین می شود. یعنی بدن نسبت به اثر انسولین مقاوم می شود. لوزالمعده باید مرتب کار کند تا بتواند بر این مقاومت غلبه کند. حالا لوزالمعده ای که باید مرتب کار کند، بتدریج به دلیل کار بیش از اندازه خسته می شود و ذخیره اش تمام می شود. وقتی ذخیره اش به اتمام رسید، دیگر به میزان کافی نمی تواند انسولین بسازد. به زبان ساده تر، خواب ناکافی و خواب نامناسب، یک حالت مقاومت به انسولین به وجود می آورد که این مقاومت به انسولین، لوزالمعده را که باید مرتب انسولین تولید نماید، خسته می کند و درنتیجه لوزالمعده نمی تواند انسولین کافی بسازد و قند خون بالا می رود.»
دیابت هم سبب بی خوابی می شود
این فوق تخصص غدد و متابولیسم در ادامه در پاسخ به این سؤال که آیا دیابت هم ممکنست سبب اختلال در خواب شود، توضیح می دهد: «بله، رابطه دیابت نوع ۲ و اختلال خواب دوطرفه است؛ یعنی هم کم خوابی می تواند خطر دیابت را بالا ببرد، هم خود دیابت می تواند خواب را به هم بزند.»
به گفته استقامتی، «دیابت نوع ۲ می تواند از مسیرهای مختلفی سبب اختلال خواب شود. از یک طرف این بیماری با افزایش ریسک افسردگی، اضطراب و پدیده ای به نام دیسترس دیابت هم راه است که همگی می توانند کیفیت خواب را کاهش دهند. از جانب دیگر، نوسانات قند خون، تکرر ادرار شبانه، دردهای عصبی و افت قند خون در خواب هم از عوامل فیزیولوژیکی هستند که مستقیماً سبب بدخوابی و بیدار شدن های مکرر در بیماران دیابتی می شوند. البته بیشتر این مشکلات با درمان های دارویی مناسب و در صورت لزوم، مداخلات روان پزشکی و روان شناسی قابل کنترل هستند.»
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب