در هوای گرم مراقب روده هایتان باشید
به گزارش خود درمانی، یک متخصص گوارش و فلوشیپ کولورکتال با تأکید بر اینکه کم آبی و کم آب خوردن موجب ایجاد و تشدید یبوست بخصوص در افراد با مشکلات گوارشی قبلی است، عنوان کرد: یبوست و دفع سخت خطر بیماری هایی مثل همورویید، شقاق و زخم های گوارشی را بیشتر می کند.
به گزارش خبرآنلاین، در تابستان میزان تعریق در بدن افراد افزوده می شود و عدم مصرف آب و مایعات به میزان کافی می تواند صدمه هایی را برای بدن بهمراه داشته باشد.
همشهری نوشت: دکتر مهدی عالم رجبی، متخصص گوارش و فلوشیپ کولورکتال با تأکید بر اینکه کم آبی و کم آب خوردن موجب ایجاد و تشدید یبوست به ویژه در افراد با مشکلات گوارشی قبلی است، عنوان کرد: یبوست و دفع سخت خطر بیماری هایی مثل همورویید، شقاق و زخم های گوارشی را بیشتر می کند.
توصیه ما به افراد نوشیدن آب کافی بهمراه مواد غذایی پرفیبر است. توجه کنید که نوشیدنی هایی مثل چای و قهوه و یا نوشابه های گازدار و آب میوه، جای آب را نمی گیرد هرچند مقدار آن در حجم کلی مصرف مایعات بدن لحاظ می شود. او به چند سوال در رابطه با گرمازدگی، علایم و خطراتی که می تواند سلامت فرد را تهدید کند پاسخ داده که در ادامه می خوانید.
از نظر پزشکی گرمازدگی دقیقا چیست و چرا در اینروزها شایع تر می شود؟
گرمازدگی یعنی افزایش بیش از اندازه دمای بدن به دلیل مواجهه طولانی با گرما، رطوبت بالا، یا فعالیت در شرایط نامساعد. وقتی بدن نتواند از راه هایی مثل تعریق و گشاد شدن عروق، دمای خویش را پایین نگه دارد، وارد طیفی از مشکلات می شود؛ از گرفتگی عضلانی تا ضعف تا گرمازدگی شدید که می تواند خطرناک و حتی اورژانسی باشد. در ایام گرم، مصرف آب کمتر، کم خوابی، بیماری های زمینه ای و برخی داروها هم می توانند شدت مشکل را بالا ببرند.
چه علائمی در ابتدای کار هشداردهنده هستند؟
علائم اولیه به طور معمول شامل عرق ریزی زیاد (یا گاهی قطع تعریق)، سرگیجه، ضعف و بی حالی، سردرد، تهوع، گرفتگی عضلات و تپش قلب است. اگر فرد احساس می کند توانایی کار کردن را از دست داده، ادرارش کم شده و رنگ ادرار تیره است، یا هنگام بلند شدن گرفتار سیاهی رفتن چشم می شود، باید جدی بگیریم.
گرمازدگی چه عوارضی می تواند روی بدن ایجاد کند؟
کم آبی بدن و اختلال الکترولیت ها (سدیم، پتاسیم و…)افت فشار خون و بنابراین ضعف، غش یا بدتر شدن بیماری قلبی، اختلال عملکرد کلیه به ویژه در افراد کم آب، بدتر شدن بیماری های زمینه ای مثل دیابت، فشارخون، بیماری های قلبی و کلیوی و در موارد شدید بالا رفتن شدید دمای بدن، اختلال هوشیاری و صدمه به اندام ها. همین طور از نظر گوارشی هم عوارضی همچون تهوع، دل درد، اسهال/یبوست یا تشدید مشکلات زمینه ای امکان دارد رخ دهد.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر گرمازدگی هستند؟
سالمندان، کودکان (به خصوص خردسالان)، افراد با بیماری های قلبی، کلیوی، مبتلایان به دیابت همین طور افراد دارای کم اشتهایی و سوءتغذیه، کسانیکه چاقی دارند یا فعالیت در گرما انجام می دهند، بیشتر در معرض خطر گرمازدگی هستند. البته این خطر افراد مصرف کننده برخی داروها مثل داروهای فشارخون، ادرارآورها، بعضی داروهای اعصاب-روان، یا داروهایی که تعریق را کمتر می کنند هم وجود دارد. اگر کسی در گذشته گرمازدگی داشته باشد یا کارش خارج از منزل باشد، ریسک بالاتر می رود.
آیا گرما می تواند بیماری های روده را بدتر کند؟
بله بشکل غیرمستقیم کم آبی و تغییر تعادل آب و الکترولیت ها می تواند روی عملکرد روده اثر بگذارد. در بیماران دچار مشکلاتی مثل اسهال مزمن، یبوست عملکردی، کولیت ها یا بیماران بعد از جراحی، گرما امکان دارد با کاهش مصرف مایعات، تغییر رژیم غذایی، و تشدید تهوع یا بی اشتهایی، علایم را بدتر کند. ازاین رو بیماران این حوزه باید مراقبت بیشتری در جبران مایعات و انتخاب غذاهای سبک و امن داشته باشند.
برای همه مردم، مهم ترین اقدامات پیشگیرانه در ایام گرم چیست؟
۵ اقدام کلیدی در این زمینه می توانند انجام دهند.
اول
آب کافی: پیش از تشنگی آب بنوشید؛ تشنگی به طور معمول دیر می رسد.
دوم کاهش مواجهه مستقیم: در ساعات اوج گرما (معمولاً ۱۱ تا ۱۷) کمتر بیرون بروید.
سوم تهویه و خنک سازی ملایم: لباس نخی و روشن، کولر یا پنکه با فاصله منطقی.
چهارم سبک غذا خوردن و پرهیز از غذاهای سنگین و چرب: غذاهای سبک، میوه و سبزیجات شسته شده مصرف کنید.
و آخر استراحت و تنظیم فعالیت: اگر فعالیت دارید، زمان را کوتاه کنید و استراحت های مکرر داشته باشید.
چه مقدار آب کافی است و آیا “نوشیدن زیاد” هم می تواند خطرناک باشد؟
اصل کلی این است که ادرار باید کم حجم و تیره نباشد. مقدار ثابت برای همه وجود ندارد چون سن، وزن، فعالیت و بیماری زمینه ای مهم می باشد. در رابطه با “آب زیاد” باید بگویم اگر فرد گرفتار بیماری هایی مثل نارسایی قلبی یا کلیوی باشد یا داروهای خاص مصرف کند، مصرف مایعات باید طبق نظر پزشک تنظیم شود. در غیر این صورت، نوشیدن منظم و کافی منطقی است.
آیا نوشیدنی ورزشی یا محلول ORS لازم است؟
در مواردی که تعریق زیاد، اسهال، استفراغ یا گرفتگی عضلات همراه کم آبی وجود دارد، جبران الکترولیت ها مهم می شود. در این شرایط، محلول های استاندارد ORS یا فرآورده های الکترولیت دار می توانند کمک کننده باشند. اما اگر فرد فقط کمی خستگی دارد و ادرارش طبیعی است، گاهی آب و تغذیه سبک کافی است. در بیماران خاص (کلیوی/قلبی) باید بدون نظر پزشک سراغ نوشیدنی های پرالکترولیت نرویم.
اگر فرد گرفتار علایم گرمازدگی شد، چه کار فوری باید انجام دهد؟
انتقال به محیط خنک (سایه/اتاق دارای تهویه)، شل کردن لباس ها و خنک سازی با شیوه های ملایم مثل پنکه و کمپرس خنک روی گردن و زیر بغل (نه یخ مستقیم)، نوشیدن تدریجی آب اگر هوشیار است و تهوع شدید ندارد. استراحت و پایش وضعیت هم مهم و اگر علایم شدید باشد؛ مثل گیجی، غش، دمای خیلی بالا، ناتوانی در نوشیدن، یا استفراغ مداوم باید سریع اقدام اورژانسی صورت گیرد.
چه زمانی گرمازدگی اورژانسی است؟
اگر هرکدام از این مواردی که اشاره شد وجود داشت باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد؛ اختلال هوشیاری (گیجی شدید، بی حالی غیرعادی، تشنج)، تب و دمای بدن بالا و پایدار، قطع یا کاهش شدید تعریق همراه با علایم شدید افت فشار شدید، غش و عدم توانایی در خوردن و نوشیدن به علت استفراغ، همین طور بدتر شدن سریع حال در سالمندان یا بیماران زمینه ای همچون مواردی است که باید به سرعت با اورژانس تماس گرفت.
به بیماران -به خصوص بیماران گوارشی یا پس از جراحی- چه سفارش اختصاصی دارید؟
نوشیدن منظم مایعات برای کسی که اسهال و استفراغ یا کاهش اشتها دارد، باید جدی تر باشد. غذای سبک و قابل هضم مصرف کنید و غذاهای چرب، پرادویه و سنگین را کاهش دهید. از کم آب شدن بدن پرهیز کند، در این زمینه علایم اخطار مثل خشکی دهان، ادرار تیره یا کاهش حجم ادرار را جدی بگیرند. اگر بیمار داروهای خاص مصرف می کند، خصوصاً داروهای ادرارآور، تنظیم زمان مصرف و پیگیری با پزشک معالج مهم می باشد. همین طور اگر بیمار پس از جراحی است و رژیم خاص دارد، تغییر خودسرانه رژیم به ویژه در گرما انجام نشود. در مورد بیمارانی در خلال سه ماه گذشته عمل جراحی بر روی دستگاه گوارش خود داشته اند مصرف کافی مایعات اهمیت خیلی بیشتری دارد. بعنوان مثال بیمارانی که عمل جراحی چاقی کرده اند یا حتی از آمپول های لاغری استفاده می نمایند ضروری است تحت نظر پزشک معالج خود، مصرف کافی مایعات بصورت مقادیر کم با فاصله های کم داشته باشند. گاهی اوقات این بیماران نیازمند تزریق وریدی سرم هستند.
برای بیماران خاص، “کاربردی ترین” کار روزانه در گرما چیست؟
ساده ترین اما مؤثرترین کار برنامه ثابت برای نوشیدن آب و مایعات سبک و پایش علایم است. یعنی فرد بداند در طول روز باید چه میزان آب یا مایعات مصرف کند و اگر اسهال یا تهوع داشت، چه طور جبران کند. همین طور از حضور طولانی در محیط گرم خودداری شود. در بیمارانی که تحت رژیم های درمانی خاص بطورمثال شیمی درمانی هستند هم مصرف کافی مایعات بر مبنای علایم گوارشی و وضعیت کلی بیمار توسط پزشک معالج مدیریت می شود.
منبع: خود درمانی
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب