رازهای سلامتی در فصل گرما افزایش دمای هوا چه طور بدن را تحت تأثیر قرار می دهد؟
به گزارش خود درمانی، کافی است دمای مرکزی بدن انسان از محدوده طبیعی خود بالاتر برود تا اندام های حیاتی یکی بعد از دیگری تحت فشار قرار بگیرند.
به گزارش خود درمانی به نقل از خبر آنلاین، بدن انسان برای زنده ماندن فقط چند درجه با خطر فاصله دارد. کافی است دمای مرکزی آن از محدوده طبیعی خود بالاتر برود تا اندام های حیاتی یکی بعد از دیگری تحت فشار قرار بگیرند؛ قلب تندتر بتپد، مغز مبتلا به اختلال شود و کلیه ها از کار بیفتند. با این وجود، بدن قبل از آنکه تسلیم گرما شود، بارها هشدار می دهد؛ با تشنگی، سردرد، سرگیجه، ضعف، تعریق شدید یا حتی برعکس، قطع شدن تعریق. هشدارهایی که خیلی از ما آنها را به حساب خستگی، گرسنگی یا بی حوصلگی می گذاریم.
ایرنا در خبری نوشت: در روزهایی که دمای هوا در خیلی از شهر های ایران از مرز ۴۰ و در بعضی مناطق از ۵۰ درجه سانتی گراد هم عبور کرده است، دیگر گرما فقط یک احساس ناخوشایند نیست؛ می تواند به تهدیدی جدی برای سلامت تبدیل گردد. هر سال با شدت گرفتن موج های گرما، شمار مراجعات ناشی از کم آبی بدن، افت فشار خون و گرمازدگی افزایش پیدا می کند؛ سه وضعیتی که بااینکه اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته می شوند، اما از نظر علت، شدت، علایم و شیوه برخورد بطورکامل با هم تفاوت دارند.
شناخت این تفاوت ها فقط یک سفارش پزشکی نیست؛ گاهی همان دانشی است که می تواند از یک بی حالی ساده، یک اورژانس مرگبار نسازد. این گزارش، به این پرسش پاسخ می دهد که بدن در گرمای شدید چه پیام هایی برای نجات خود می فرستد، این هشدارها چه معنایی دارند و در چه شرایطی باید بدون اتلاف وقت از اورژانس کمک گرفت.
نخستین قربانی گرما؛ آب بدن
بدن انسان برای ثابت نگه داشتن دمای خود، از راه تعریق گرما را دفع می کند. اما همین تعریق، اگر با مصرف کافی مایعات جبران نشود، به سرعت ذخایر آب و املاح بدن را کم می کند. کم آبی معمولا آرام و تدریجی شروع می شود. تشنگی، خشکی دهان، کاهش حجم ادرار، تیره شدن رنگ ادرار، خستگی، سردرد و کاهش تمرکز از اولین علایم آن هستند. اشتباهی که بسیاری مرتکب می شوند اینست که منتظر احساس تشنگی می مانند، در صورتیکه متخصصان می گویند وقتی تشنگی احساس می شود، بدن تا حدی گرفتار کم آبی شده است.
افت فشار؛ وقتی مغز خون کافی دریافت نمی کند
گرمای شدید موجب گشاد شدن رگ های خونی می شود. از سوی دیگر، تعریق زیاد حجم خون را کم می کند. نتیجه این دو اتفاق می تواند افت فشار خون باشد. اشخاصی که گرفتار افت فشار می شوند معمولا احساس سیاهی رفتن چشم، سرگیجه هنگام بلند شدن، ضعف، تهوع، رنگ پریدگی و گاهی غش را تجربه می کنند. سالمندان، بیماران قلبی، زنان آبستن و آنهایی که داروهای کاهنده فشار خون مصرف می کنند، بیشتر از دیگران در معرض این مشکل قرار دارند.
در خیلی از موارد، استراحت در محیط خنک، بالا آوردن پاها و نوشیدن مایعات می تواند وضعیت را بهبود دهد، اما اگر کاهش هوشیاری یا بیهوشی رخ دهد، باید فوراً به مراکز درمانی رجوع کرد.
گرمازدگی؛ خطری که نباید با خستگی اشتباه گرفته شود
گرمازدگی شدیدترین نوع لطمه ناشی از گرماست و یک وضعیت اورژانسی بحساب می آید. در این حالت، سیستم تنظیم دمای بدن دیگر قادر به خنک کردن بدن نیست و دمای مرکزی بدن معمولا به بیشتر از ۴۰ درجه سانتی گراد می رسد.
برخلاف تصور رایج، در گرمازدگی شدید ممکنست تعریق کاهش پیدا کند یا بطورکامل متوقف شود، هرچند در مواردی، بخصوص هنگام فعالیت بدنی، پوست بازهم مرطوب باقی بماند. آن چه بیشتر از همه اهمیت دارد، اختلال در وضعیت هوشیاری است.
علایم هشداردهنده گرمازدگی
علائم هشدار دهنده گرمازدگی شامل گیجی و اختلال در تکلم، رفتار غیرطبیعی یا پرخاشگری، سردرد شدید، تهوع و استفراغ، نبض تند، تنفس سریع، ضعف شدید، اختلال هوشیاری، تشنج و بیهوشی می شود. در چنین شرایطی هر دقیقه اهمیت دارد برای اینکه گرمازدگی می تواند به مغز، قلب، کلیه ها و کبد لطمه جدی وارد کند.
گرمازدگی با خستگی ناشی از گرما فرق دارد
پزشکان میان «خستگی ناشی از گرما» و «گرمازدگی» تفاوت قائل می شوند. در خستگی ناشی از گرما، فرد معمولا هنوز هوشیار است، تعریق فراوان دارد و با انتقال به محیط خنک، نوشیدن مایعات و استراحت بهبود پیدا می کند. اما در گرمازدگی، تغییر سطح هوشیاری، اختلال رفتاری یا بیهوشی دیده می شود و بیمار نیازمند انتقال فوری به اورژانس است.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
گرما برای همه خطرناک می باشد، اما برخی افراد لطمه پذیرترند. سالمندان، خردسالان خردسال، زنان باردار، بیماران قلبی و ریوی، مبتلایان به دیابت، افراد چاق، کارگران فضای باز، ورزشکاران و اشخاصی که برخی داروهای ضدافسردگی، آنتی هیستامین یا داروهای روان پزشکی مصرف می کنند، بیشتر در معرض خطر هستند.
اگر فردی گرمازده شد، چه کنیم؟
اولین اقدام در رویارویی با گرمازدگی، تماس با اورژانس است؛ به ویژه اگر فرد دارای علایم شدید می باشد. در این شرایط تا زمان رسیدن نیروهای امدادی باید اقدامات زیر انجام شود:
- فرد را به سایه یا محیط خنک منتقل کنید.
- لباس های اضافی او را درآورید.
- با آب خنک یا کمپرس سرد، بدن او را خنک کنید.
- کیسه یخ را در محل های حساس بدن مثل گردن، زیربغل و کشاله ران قرار دهید.
- در صورت هوشیار بودن فرد، به او جرعه جرعه آب یا محلول خوراکی حاوی الکترولیت دهید.
- اگر فرد بیهوش است یا سطح هوشیاری پایینی دارد، از خوراندن آب یا مایعات به او خودداری کنید؛ برای اینکه خطر خفگی وجود دارد.
چه زمانی باید فوراً با اورژانس تماس گرفت؟
برخی علایم جسمانی، هشدارهای حیاتی بدن هستند که هرگونه تعلل در رسیدگی به آنها می تواند عواقب جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. اگر فردی گرفتار کاهش سطح هوشیاری، تشنج، تنگی نفس شدید یا درد قفسه سینه شد، یا در رویارویی با گرمازدگی، با وجود انتقال به محیط خنک بازهم علایم بیماری را نشان داد، نباید زمان را برای درمان های خانگی یا انتظار برای بهبود خودبه خودی از دست داد. در چنین شرایطی، تماس فوری با اورژانس (۱۱۵) تنها راه تضمین کننده ی دسترسی به مراقبت های تخصصی و نجات جان بیمار در «زمان طلایی» است.
باورهای اشتباه در رابطه با گرما
پزشکان می گویند برخی باورهای رایج می توانند خطرناک باشند.
«فقط وقتی تشنه شدم آب می خورم.»
احساس تشنگی شاخص کاملی برای نیاز بدن به آب نیست و بخصوص در سالمندان ممکنست دیر ظاهر شود.
«نوشیدنی خیلی یخ، بهترین درمان گرمازدگی است.»
نوشیدن مایعات خنک مفید می باشد، اما مایعات خیلی سرد ممکنست در بعضی افراد موجب ناراحتی معده شوند و درمان اصلی گرمازدگی، خنک سازی سریع بدن و دریافت مراقبت پزشکی است.
«اگر عرق می کند، پس گرمازده نشده است.»
وجود یا نبود تعریق، معیار قطعی تشخیص گرمازدگی نیست. مهم ترین نشانه، افزایش دمای بدن همراه با اختلال هوشیاری و علایم عصبی است.
پیشگیری؛ ساده تر از درمان
متخصصان سفارش می کنند در ایام خیلی گرم، کارهای سنگین به ساعات ابتدایی بامداد یا بعد از غروب منتقل شود. نوشیدن منظم آب، حتی بدون احساس تشنگی، استفاده از لباس های روشن و گشاد، پرهیز از ماندن طولانی مدت در خودرو های خاموش، استفاده از کلاه و عینک آفتابی و توجه ویژه به سالمندان و کودکان، از مهم ترین راهکارهای پیشگیری است.
گرمای هوا شاید بخشی از تابستان باشد، اما گرمازدگی قرار نیست بخشی از آن باشد. بدن، قبل از آنکه از پا بیفتد، بارها هشدار می دهد؛ با سردرد، تشنگی، سرگیجه، ضعف و بی حالی... جدی گرفتن این هشدارها، گاهی تنها تفاوت میان یک استراحت کوتاه و یک اورژانس پزشکی است.
منبع: selftherapy.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب