با سفارش هوش مصنوعی دارو نخورید هشدار سازمان غذا و دارو
به گزارش خود درمانی، سخنگوی سازمان غذا و دارو ضمن اشاره به گسترش استفاده از اینترنت و هوش مصنوعی برای دریافت اطلاعات سلامت، نسبت به تصمیم گیری دارویی برمبنای پاسخ های غیرتخصصی این سیستم ها اخطار داد و تاکید کرد: هوش مصنوعی می تواند ابزار ارزشمندی برای دسترسی به اطلاعات و آموزش سلامت باشد، اما جایگزین پزشک و داروساز در تشخیص، تجویز، انتخاب، تغییر یا قطع دارو نیست.
به گزارش خبرآنلاین، دکتر محمد هاشمی، با اشاره به گسترش پدیده «خوددرمانی دیجیتال» اظهار نمود: دسترسی گسترده مردم به اطلاعات پزشکی و دارویی، در کنار مزایای قابل توجه، یک خطر جدید هم بوجود آورده است؛ بگونه ای که برخی افراد بعد از جست وجوی علایم بیماری در اینترنت یا دریافت پاسخ از سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی، بدون ارزیابی توسط پزشک یا داروساز مبادرت به مصرف، قطع، جایگزینی یا تغییر مقدار مصرف دارو می کنند.
ایسنا نوشت: وی ادامه داد: در حوزه دارو، فقط دانستن نام یک بیماری یا مشاهده چند علامت برای انتخاب دارو کافی نیست. تصمیم دارویی باید بر مبنای مجموعه ای از عوامل همچون تشخیص قطعی یا محتمل بیماری، سن و شرایط فیزیولوژیک بیمار، سابقه بیماری ها، عملکرد کلیه و کبد، داروهای همزمان، حساسیت های دارویی، وضعیت حاملگی و شیردهی، نتایج آزمایش ها و در بعضی موارد وزن و شرایط بالینی فرد صورت گیرد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو افزود: حتی دارویی که برای یک بیمار بطورکامل مناسب می باشد، امکان دارد برای فرد دیگری به سبب تداخل دارویی، منع مصرف، حساسیت یا شرایط خاص بالینی نامناسب و حتی خطرناک باشد. ازاین رو نمی توان یک پاسخ عمومی تولیدشده توسط هوش مصنوعی را معادل نسخه یا سفارش دارویی شخصی سازی شده تلقی نمود.
هاشمی با اشاره به ریسک استفاده خودسرانه دارو اظهار داشت: شروع یا قطع خودسرانه برخی داروها می تواند نتایج جدی داشته باشد. بطور مثال، مصرف ناصحیح آنتی بیوتیک ها علاوه بر افزایش احتمال بروز عوارض، می تواند به مصرف غیرضروری و تشدید مقاومت میکروبی منجر شود؛ همین طور قطع ناگهانی برخی داروها امکان دارد سبب عود بیماری یا بروز عوارض ناشی از قطع دارو شود.
وی اضافه کرد: در مورد داروهای با دامنه درمانی باریک، داروهای مؤثر بر سیستم عصبی، داروهای ضدانعقاد، داروهای هورمونی، داروهای مورد استفاده در بیماری های مزمن و خیلی از داروهای تخصصی، انتخاب مقدار و نحوه مصرف باید با عنایت به وضعیت اختصاصی بیمار صورت گیرد و نمی توان آنرا فقط بر مبنای یک پاسخ اینترنتی یا هوش مصنوعی تعیین کرد.
مشاور رئیس سازمان غذا و دارو با تکیه بر ضرورت توجه به «ایمنی دارویی» خاطرنشان کرد: یکی از مهم ترین خطرات خوددرمانی دیجیتال، نادیده گرفتن تداخلات دارویی است. امکان دارد فرد همزمان چند دارو، مکمل، فرآورده گیاهی یا حتی فرآورده های بدون نسخه مصرف کند، اما در زمان دریافت سفارش از یک سیستم عمومی، همه این اطلاعات در اختیار سیستم نباشد؛ درنتیجه احتمال ارایه سفارش ای که با داروهای مصرفی فرد تداخل دارد، وجود خواهد داشت.
هاشمی نقش داروساز را در این بین خیلی مهم دانست و اظهار داشت: داروساز فقط عرضه کننده دارو نیست، بلکه یکی از ارکان تیم سلامت و یکی از مهم ترین حلقه های جلوگیری از خطاهای دارویی است. بررسی داروهای همزمان، شناسایی تداخلات، توجه به نحوه صحیح مصرف، بررسی برخی مشکلات در رابطه با عوارض دارویی و آموزش بیمار همچون اقداماتی است که می تواند از خیلی از خطاهای قابل پیشگیری جلوگیری نماید.
وی تاکید کرد: هوش مصنوعی می تواند در حوزه دارو هم کاربردهای گسترده ای داشته باشد؛ از کمک به کشف و توسعه دارو و تحلیل داده های پژوهشی گرفته تا آموزش بیماران، پردازش اطلاعات و پشتیبانی از تصمیم گیری حرفه ای. در عین حال، «ابزار کمکی» بودن با «مرجع تصمیم گیری» بودن تفاوت اساسی دارد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو با اشاره به احتمال خطا در سامانه های هوش مصنوعی اظهار داشت: پاسخ های این سیستم ها امکان دارد به سبب ناقص بودن اطلاعات ورودی، خطا در پردازش یا حتی ارایه اطلاعات نادرست، نیازمند بررسی و راستی آزمایی باشند. در حوزه سلامت، یک خطای اطلاعاتی می تواند از یک اشتباه ساده فراتر رفته و به مصرف ناصحیح دارو، تاخیر در مراجعه به پزشک یا پیشرفت بیماری منجر شود.
هاشمی تصریح کرد: مردم می توانند از اینترنت و هوش مصنوعی برای افزایش آگاهی، شناخت بهتر بیماریها و داروها و آماده شدن برای گفتگو با پزشک و داروساز استفاده کنند، اما نباید از آنها برای تشخیص قطعی بیماری یا تصمیم مستقل درباره ی شروع، قطع، جایگزینی و تغییر دوز دارو استفاده گردد.
وی در انتها اظهار داشت: هدف از این هشدار، مخالفت با تکنولوژی های جدید نیست؛ بلکه تاکید بر استفاده مسئولانه از آنهاست. هوش مصنوعی می تواند به پیشرفت سواد سلامت کمک نماید، اما در حوزه دارو، تصمیم ایمن نیازمند اطلاعات کامل بیمار، ارزیابی تخصصی و قضاوت حرفه ای پزشک و داروساز است. فناوری باید در خدمت ایمنی بیمار قرار گیرد، نه این که جایگزین مسئولیت حرفه ای کادر درمان گردد. استفاده آگاهانه از تکنولوژی های جدید زمانی می تواند به پیشرفت سلامت جامعه کمک نماید که مرز میان «اطلاع رسانی» و «تصمیم گیری درمانی» به درستی رعایت شود.
منبع: selftherapy.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب