کمبود پرستار در ایران به نصف استاندارد ملی رسید هر پرستار کار دو نفر را انجام می دهد
به گزارش خود درمانی، رئیس سازمان نظام پرستاری با بیان کمبود شدید پرستار در کشور، از اضافه کاری اجباری، حقوق نامتناسب با هزینه های زندگی و خروج نیروها از نظام سلامت بعنوان عوامل تشدید این بحران یاد کرد.
به گزارش خود درمانی به نقل از خبر آنلاین، احمد نجاتیان، رئیس سازمان نظام پرستاری، ضمن اشاره به کمبود شدید نیروی پرستاری در کشور، اظهار داشت: ایران به ازای هر بیمار، حدود یک سوم میانگین منطقه پرستار دارد و اگر وضع موجود را بر مبنای استانداردهای ملی ارزیابی نماییم، تعداد پرستاران کشور حدود نصف استاندارد موردنیاز است.
ایسنا در خبری نوشت: وی با اعلان اینکه کمبود پرستار یکی از مسایل جدی نظام سلامت کشور است، اظهار داشت: این مساله در دوره های مختلف به شکل گسترده مورد بحث قرار گرفته، اما آن چه امروز به وضوح مشاهده می شود، کمبود شدید نیروی پرستاری است. در وضعیت فعلی، تعداد پرستاران ما نسبت به هر بیمار حدود یک سوم میانگین منطقه است و بر مبنای استانداردهای ملی نیز با کمبود قابل توجهی مواجه هستیم.
نجاتیان اضافه کرد: در حقیقت، یک پرستار در وضعیت فعلی مجبور است به اندازه دو نفر، بر مبنای استاندارد ملی، کار کند. نتیجه این وضعیت، اضافه کاری الزامی و افزایش تعداد بیمارانی است که هر پرستار باید از آنها مراقبت کند؛ موضوعی که در نهایت بر کیفیت مراقبت های پرستاری تاثیر می گذارد.
کمبود پرستار ناشی از ضعف آموزش نیست
ئیس سازمان نظام پرستاری در جواب این مساله که آیا کمبود نیرو به علت استقبال نکردن از رشته پرستاری است یا پرستاران بعد از ورود به این حرفه آنرا ترک می کنند، توضیح داد: ما در عرصه آموزش پرستاری مشکل اساسی نداریم. سالانه حدود ۱۸ هزار نفر در رشته های مختلف پرستاری وارد دانشگاه ها می شوند و به همان نسبت نیز دانش آموختگان این رشته ها وارد بازار کار می شوند.
وی با تاکید بر این که کشور از ظرفیت آموزشی ضروری جهت تربیت پرستار برخوردار است، بیان نمود: مشکل اصلی در این عرصه، نخست توزیع نامناسب نیروی پرستاری است. در تعدادی نقاط کشور پرستار بیکار داریم، اما در تعدادی مناطق دیگر با کمبود شدید نیرو مواجه هستیم و حتی تعداد پرستاران موردنیاز برای عرضه خدمات نیز تأمین نمی شود.
نجاتیان ضمن اشاره به نبود جذابیت کافی برای استخدام در تعدادی شهر های بزرگ و مناطق محروم کشور، اشاره کرد: در برخی از شهرها، حتی استخدام رسمی نیز برای پرستاران جذابیت ندارد. بعنوان مثال، در شهر تهران یا استان هرمزگان، برخی پرستاران علاقه ای به پذیرش استخدام ندارند، برای اینکه حقوق و مزایای دریافتی آنها با هزینه های زندگی و نرخ تورم در این مناطق تناسب ندارد.
وی اضافه کرد: بنابراین، علاوه بر این که در جذب پرستار در تعدادی مناطق با مشکل مواجه هستیم، در بخشهایی از کشور نیز که نیروی پرستاری وجود دارد و افراد متقاضی کار هستند، مجوزهای استخدامی لازم صادر نمی شود یا تعداد این مجوزها کافی نیست. برای مثال، در مناطق غربی کشور با کمبود پرستار مواجهیم و متقاضیان کار نیز وجود دارند، اما متاسفانه مجوزهای جذب موردنیاز در این مناطق صادر نمی شود یا به تعداد کافی در اختیار مراکز درمانی قرار نمی گیرد.
پرستاران بعد از استخدام نیز در سیستم باقی نمی مانند
ئیس سازمان نظام پرستاری ضمن اشاره به این که مشکل کمبود نیرو تنها به جذب پرستاران محدود نمی گردد، اظهار داشت: مساله دیگر، نگهداشت نیروی پرستاری در نظام سلامت است. حتی زمانیکه پرستاران جذب و استخدام می شوند، امکان دارد بعد از یک سال کار، به این نتیجه برسند که حقوق و مزایای دریافتی با حجم کار و سختی های این حرفه تناسب ندارد و بنابراین از سیستم بیرون بروند.
نجاتیان با اعلان اینکه شرایط کاری و مسایل معیشتی در ماندگاری پرستاران تاثیر مستقیمی دارد، اشاره کرد: وقتی پرستار بعد از استخدام با شرایطی مواجه می شود که در مقابل سختی کار، دریافتی متناسبی ندارد، طبیعی است که ادامه فعالیت در این حرفه برای او دشوار شود. بنابراین، برای حل مشکل کمبود پرستار باید علاوه بر افزایش ظرفیت جذب، به شرایطی که سبب ماندگاری یا خروج نیروها می شود نیز توجه کرد.
اضافه کاری الزامی پرستاران برای جبران کمبود نیرو
ی در ادامه ضمن اشاره به نارضایتی پرستاران از حجم بالای اضافه کاری و پرداخت نشدن متناسب مطالبات آنها، اظهار داشت: به علت کمبود نیروی پرستاری، وزارت بهداشت عملا شرایطی بوجود آورده است که پرستاران بطور متوسط ۸۰ ساعت اضافه کاری در کنار ساعات کاری شیفت اصلی خود انجام دهند.
رئیس سازمان نظام پرستاری در رابطه با وضعیت پرداخت اضافه کاری پرستاران اظهار داشت: دو سال پیش، مبلغ اضافه کاری پرستاران بسیار پایین بود و بعد از پیگیری ها، افزایشی در این پرداخت ها اعمال شد. این افزایش در آن مقطع تا حدودی به بهبود شرایط کمک کرد، اما باتوجه به تورم و رشد هزینه ها، اثر آن عملا از بین رفته است.
وی اضافه کرد: در سالی که مبلغ اضافه کاری افزایش پیدا کرد، بهبود نسبی در وضعیت پرداخت ها بوجود آمد، اما این بهبود به علت تورم دوام نداشت و امروز دیگر اثر قابل توجهی در وضعیت معیشتی پرستاران ندارد.
کمبود پرستار در بیمارستان های دولتی بیشتر به چشم می آید
جاتیان در جواب این پرسش که کمبود پرستار در قسمت دولتی بیشتر است یا خصوصی، توضیح داد: بزرگ ترین عرضه کننده خدمات بیمارستانی در کشور، بخش دولتی است و کمبود نیروی پرستاری نیز در این بخش نمود بیشتری دارد.
وی ضمن اشاره به حجم بالای مراجعات مردم به بیمارستان های دولتی، اظهار داشت: خدمات این بیمارستان ها عمومی است و بخش گسترده ای از مردم برای دریافت خدمات درمانی به مراکز دولتی رجوع می کنند. به همین دلیل، کمبود پرستار در بیمارستان های دولتی بسیار واضح تر دیده می شود.
رئیس سازمان نظام پرستاری اضافه کرد: البته در قسمت خصوصی نیز کمبود نیروی پرستاری وجود دارد، اما مراکز خصوصی با بهره گیری از سازوکارهای مختلف می توانند بخشی از این کمبود را جبران کنند. در مجموع، به علت گستردگی خدمات و حجم بالای مراجعات، مساله کمبود پرستار در بیمارستان های دولتی محسوس تر است.
کاهش تعداد پرستاران به ازای هر بیمار، کیفیت مراقبت را تحت تاثیر قرار می دهد
جاتیان با اخطار نسبت به نتایج کمبود نیروی پرستاری بر سلامت بیماران، بیان نمود: همه مطالعات داخلی و بین المللی نشان داده است هرچه نسبت پرستار به بیمار کاهش پیدا کند، احتمال بروز برخی عوارض ناشی از بستری نیز افزایش خواهد یافت.
وی توضیح داد: عفونت های بیمارستانی، طولانی شدن مدت بستری و خطراتی مانند زمین خوردن بیماران همچون پیامدهایی هستند که در رابطه با کاهش تعداد پرستاران به ازای هر بیمار گزارش شده اند. این مساله از نظر علمی روشن است و کمبود نیروی پرستاری می تواند بر کیفیت مراقبت از بیماران تاثیر بگذارد.
رئیس سازمان نظام پرستاری ضمن اشاره به این که بعضی از نتایج کمبود پرستار برای مردم به آسانی قابل مشاهده نیست، اظهار داشت: امکان دارد بیمار یا همراه او متوجه نشود که یک عفونت بیمارستانی یا عارضه دیگر تا چه اندازه می تواند با شرایط مراقبت و کمبود نیرو ارتباط داشته باشد، اما آثار این وضعیت در قسمت های مختلف درمانی قابل مشاهده می باشد.
وی اضافه کرد: بخش دیگر از این پیامدها در نحوه عرضه خدمات و کیفیت ارتباط پرستار با بیمار نمود پیدا می کند. بیماران انتظار دارند پرستار با آرامش و حوصله در کنار آنها باشد، به درخواست هایشان رسیدگی کند و با برخورد مناسب پاسخ گوی نیازهایشان باشد. با این وجود، وقتی پرستار با حجم بالای کار و تعداد زیادی بیمار مواجه می باشد، خستگی ناشی از فشار کاری می تواند بر کیفیت ارتباط و خدمات عرضه شده تاثیر بگذارد و سبب نارضایتی بیماران شود.
راهکارهای مقطعی برای حل کمبود پرستار کافی نیست
جاتیان در ادامه ضمن اشاره به اقدامات و راهکارهای موردنیاز برای رفع کمبود پرستار، تاکید کرد: تجربه نشان داده است که راهکارهای تک بعدی و مقطعی نمی توانند مشکل کمبود پرستار را حل کنند.
وی توضیح داد: در مقاطع مختلف، برای جبران کمبود نیروی پرستاری تصمیم هایی در یک حوزه خاص اتخاذ شده است؛ بعنوان مثال، افزایش ظرفیت آموزش پرستاری در دستور کار قرار گرفته، اما این مبادرت به تنهایی نتوانسته است مشکل را برطرف کند.
رئیس سازمان نظام پرستاری با تاکید بر لزوم اتخاذ راهکارهای جامع، بیان نمود: برای حل این مساله باید مجموعه ای از اقدامات را به شکل هم زمان دنبال نماییم. این اقدامات باید از آموزش و بورسیه کردن دانشجویان پرستاری تا افزایش حقوق و مزایا، بهبود شرایط کاری و رفع بی عدالتی در نظام سلامت را در بر بگیرد؛ چونکه بخشی از خروج پرستاران از سیستم نیز ناشی از همین بی عدالتی هاست.
وی اضافه کرد: در تعدادی مناطق نیز امکان دارد لازم باشد امکاناتی مانند پانسیون در اختیار پرستاران قرار گیرد تا شرایط فعالیت و ماندگاری آنها بهبود پیدا کند. در مجموع، راهکارهای مختلفی برای حل این مشکل وجود دارد که سازمان نظام پرستاری طی چند سال قبل بارها آنها را اعلام نموده است، اما این پیشنهادها آن طور که باید و شاید جدی گرفته نشده اند.
حقوق و مزایای پرستاران متناسب با هزینه های زندگی نیست
رئیس سازمان نظام پرستاری در قسمت دیگری از این گفت و گو در رابطه با مهم ترین مطالبات پرستاران اظهار داشت: یکی از مسایل اصلی، متناسب نبودن حقوق و مزایای کارکنان دولت با هزینه های معیشت است؛ موضوعی که تنها به پرستاران محدود نمی شود و خیلی از کارکنان دولت را نیز در بر می گیرد.
نجاتیان اظهار داشت: امروز میزان حقوق و مزایای کارکنان بخش های عمومی، بخصوص در قسمت دولتی، با شرایط معیشتی و نرخ تورم جامعه تناسب ندارد. این مساله یکی از اشکالات اصلی کارکنان است و پرستاران نیز به عنوان بخشی از نیروی انسانی نظام سلامت با آن مواجهند.
وی ضمن اشاره به تفاوت ساعات کاری پرستاران و سایر کارکنان دولت، اشاره کرد: در کنار مسایل معیشتی، پرستاران گلایه های دیگری نیز دارند. بعنوان مثال، در شرایطی که ساعات کاری کارکنان دولت کاهش پیدا کرده و آنها هم اکنون حدود ۲۵ ساعت در هفته کار می کنند، پرستاران به علت ماهیت شغلی خود همچنان حدود ۴۰ تا ۴۲ ساعت در هفته مشغول به کار هستند.
رئیس سازمان نظام پرستاری با اعلان اینکه شرایط کاری پرستاران با خیلی از مشاغل دیگر متفاوت می باشد، اضافه کرد: پرستاری شغلی دشوار است و نیروهای این حرفه باید در شب ها و روزهای تعطیل نیز در محل کار حاضر شوند. حتی در وضعیت دشوار جوی، مانند بارندگی برف، یا در وضعیت های بحرانی مانند جنگ نیز عرضه خدمات پرستاری متوقف نمی شود و پرستاران باید در مراکز درمانی حضور داشته باشند.
وی تاکید کرد: این تفاوت در وضعیت کاری باید در نظام جبران خدمات مورد توجه قرار گیرد و سیستم باید متناسب با سختی ها و مسئولیت های این حرفه، به مطالبات پرستاران پاسخ دهد. به اعتقاد ما، ضروری است توجه بیشتری به شرایط کاری پرستاران و تفاوت هایی که میان این حرفه و سایر مشاغل وجود دارد، صورت بگیرد.
نجاتیان در پایان، معوقات پرداختی پرستاران را یکی دیگر از مسایل جدی این گروه دانست و اشاره کرد: معوقات پرستاران همچنان از مشکلاتی است که با آن مواجهند و باید برای حل آن اقدام گردد.
به اجمال، سالانه حدود ۱۸ هزار نفر در رشته های مختلف پرستاری وارد دانشگاه ها می شوند و به همان نسبت نیز دانش آموختگان این رشته ها وارد بازار کار می شوند. بیماران انتظار دارند پرستار با آرامش و حوصله در کنار آنها باشد، به درخواست هایشان رسیدگی کند و با برخورد مناسب پاسخ گوی نیازهایشان باشد. برای مثال، در حالی که ساعات کاری کارکنان دولت کاهش پیدا کرده و آنها حالا حدود ۲۵ ساعت در هفته کار می کنند، پرستاران به دلیل ماهیت شغلی خود بازهم حدود ۴۰ تا ۴۲ ساعت در هفته مشغول به کار هستند.
منبع: selftherapy.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب